Tarih Bilimi Nedir 9

Tarih, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin kenarı dizi, bu olaylarla müntesip bilgilerin ayyaşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut kişioğlu-dışı nüansı gözetmeksizin, iz ve saat aralığının kestirildiği bir geçmiş saat dilimde, neden-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel nitelikli disiplin olan tarih, herhangi bir fen kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her yerın geçkinini inceleyebilecek derece geniş bir disiplindir. İnsanlık geçkini kavlükarar konusu başüstüneğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Tarihî inceleme, geçmiş zamandaki vakalara ilişikli tüm bilgilerin, olayların vuku bulmuş olduğu dönemin şartları göz önüne düzenınarak, mümkün başüstüneğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanan olayların bir elan evetşanabilmesi kabil bir mümkünlık olmadığından natür bilimlerindeki kabil deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki hissedar karşılığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (valörı “soruşturma”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, sava ahiz kanalıyla selen edinme anlamlarında kullanılan sözcük, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının kenarı dizi çok elan geniş bir valör içeriğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve ayrıca anbean natür bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden farklı bir şey bileğildir.[5]