Tarih Bilimi Nedir 3

Tarih, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin yanı dizi, bu olaylarla alakadar bilgilerin aptalfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut kişioğlu-dışı farkı gözetmeksizin, yan ve dakika aralığının kestirildiği bir geçmiş dakika dilimde, neden-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel niteliği olan disiplin olan tarih, rastgele bir ilim kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her alanın güzeşteini inceleyebilecek kadar geniş bir disiplindir. İnsanlık güzeştei lafız konusu olduğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Tarihî tetkik, geçmiş zamandaki vakalara ilişikli bütün bilgilerin, olayların vuku bulduğu dönemin şartları ayn önüne kızılınarak, mümkün olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanmış olan olayların bir elan evetşanabilmesi kabilinden bir olasılık olmadığından tabiat bilimlerindeki kabilinden deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki kuma önlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (valörı “anket”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, haber ahiz kanalıyla fen edinme anlamlarında kullanılan lafız, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının yanı dizi çok elan geniş bir valör hapishaneğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve ayrıca zamanla tabiat bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanılamamıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden başka bir şey bileğildir.[5]