Tarih Bilimi Nedir 2

Tarih, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin tarafı nöbet, bu olaylarla müteallik bilgilerin esrarkeşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut kişi-dışı nüansı gözetmeksizin, konum ve devir aralığının kestirildiği bir geçmiş devir dilimde, illet-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel nitelikli disiplin olan tarih, rastgele bir marifet kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her sahaın güzeşteini inceleyebilecek kadar geniş bir disiplindir. İnsanlık güzeştei lafız konusu evetğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Tarihî inceleme, geçmiş zamandaki vakalara ilgili tüm bilgilerin, olayların vuku bulmuş olduğu dönemin şartları basar önüne kırmızıınarak, olası evetğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanan olayların bir daha yaşanabilmesi kadar bir muhtemellık olmadığından huy bilimlerindeki kadar deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki hissedar önlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (manaı “anket”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, yüklem alma vasıtasıyla olgun edinme anlamlarında kullanılan lügat, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının tarafı nöbet çok daha geniş bir mana içeriğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve ayrıca gittikçe huy bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden farklı bir şey bileğildir.[5]