Tarih Bilimi Nedir 11

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin huzurı dizi, bu olaylarla alakalı bilgilerin aptalfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut âdemoğlu-dışı ayırtı gözetmeksizin, mekân ve dakika aralığının kestirildiği bir geçmiş dakika dilimde, neden-sonuç ilişkisi kurup, doküman ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel niteliği olan disiplin olan tarih, herhangi bir ilim kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her yerın maziini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık mazii kavil konusu olduğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki vakalara ilgili bütün bilgilerin, vakaların vuku bulduğu dönemin şartları bölüm önüne düzenınarak, olanaklı olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanan vakaların bir henüz yaşanabilmesi gibi bir muhtemellık olmadığından doğa bilimlerindeki gibi deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki müşterek önlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (mazmunı “tahkik”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, haber ittihaz vasıtasıyla bili edinme anlamlarında kullanılan söz, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının huzurı dizi çok henüz geniş bir mazmun yürekğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve ayrıca gitgide doğa bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden farklı bir şey bileğildir.[5]