Tarih Bilimi Nedir 1

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin yüzı esna, bu olaylarla müteallik bilgilerin keşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya âdem evladı-dışı farkı gözetmeksizin, nokta ve dönem aralığının kestirildiği bir geçmiş dönem dilimde, münasebet-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel nitelikli disiplin olan gün, herhangi bir fen kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her sahaın evvelini inceleyebilecek denli geniş bir disiplindir. İnsanlık evveli kavlükarar konusu olduğunda, yazının icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki olaylara ilişkin bütün bilgilerin, vakaların vuku bulduğu devrin şartları delik önüne düzenınarak, muhtemel olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanan vakaların bir daha evetşanabilmesi gibi bir muhtemellık olmadığından tabiat bilimlerindeki gibi deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki hissedar önlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (anlamı “anket”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, sava ittihaz suretiyle haber edinme anlamlarında kullanılan lügat, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının yüzı esna çok daha geniş bir anlam hapishaneğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve hatta gitgide tabiat bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanımıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden özge bir şey bileğildir.[5]